Το κινημα του Βασιλεως Κωσταντινου 13-12 67

Για πληρέστερη πληροφόρηση των αναγνωστών μας με γεγονότα του μισού αιώνα μας καταχωρούμε, αποσπάσματα από το βιβλίον του Στρατηγού ΣΤΕΦΑΝΟΥ Ε. ΚΑΡΑΜΠΕΡΗ (Κλεισώρια 6.9.1921/25.11.2008) Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΙΣ της 21-4-1967 – και τα κινήματα ΒΑΣΙΛΕΩΣ και ΙΩΑΝΝΙΔΗ Πελασγός Γιαννάκενας Αθήνα 2011

Τη μεταφορά κάμνει ο κ. Αναστ. Ζ. Μπέλλος, δημοσιολόγος, που και συμπληρώνει – διορθώνει τα απαραίτητα, ως ιστορικές καταθέσεις, έχοντας υπόψιν του συνομιλίες με τον αείμνηστο Στρατηγόν, τον αειμν. Ν. Γκαντώναν και τον επιμελητήν – εκδόσαντα υποστράτηγον κ. Δημ. Στ. Καραμπέρην, άλλα δράσαντα πρόσωπα επαινούντα τον στρατηγόν για την αναίμμιτον δράσιν και όλην – αργότερα – αντιμετώπιση του πραξικοπήματος ΙΩΑΝΝΙΔΗ

Κεφάλαιον Όγδοον
Α΄Το Βασιλικόν Πραξικόπημα
Αι προεργασίαι
(σελ. 77-80)

Με αφορμήν την συνέχισιν των ασυνήθων κινήσεων του Βασιλέως εις τα διαφόρους Μονάδας και τον Σεπτέμβριον του 1967, κατέστη φανερόν πλέον, εν συνδυασμώ και με άλλας πληροφορίας, ότι κάτι το σοβαρόν συνέβαινεν και εσχημάτισα την πεποίθησιν ότι λίαν συντόμως θα εξεδηλούτο κίνημα υπό του Βασιλέως προς ανατροπήν της Επαναστάσεως.
Το ανάφερα αμέσως, τόσον εις τον Γεώργιον Παπαδόπουλον, όσον και εις τον Στυλιανόν Παττακόν. Δυστυχώς δεν επίστευον εις όσα τους έλεγον. Ίσως δια να μη δημιουργηθούν προβλήματα ηττοπάθειας εις τα στελέχη, ετήρουν αυτήν την στάσιν.
Παρά την διαβεβαίωσίν των ότι τίποτε δεν συνέβαινεν, εγώ ανησυχούσα συνεχώς, προσπαθώντας να συλλέγω όσον το δυνατόν περισσοτέρας πληροφορίας.

Η Αποθάρρυνσις των Κινηματιών

Αρχάς Οκτωβρίου 1967, είχα πλέον διαμορφώσει την πεποίθησιν ότι το κίνημα του Βασιλέως θα εξεδηλούτο εις Θεσ/νίκην κατά τα εορταστικάς εκδηλώσεις του τριημέρου 26-28 Οκτωβρίου, ότε θα ήρχοντο ο Βασιλεύς και η ηγεσία της Επαναστάσεως.
Εκ της πλευράς της Επαναστάσεως, αι αρμόδιαι υπηρεσίαι είχον τας πληροφορίας περί του επικειμένου πραξικοπήματος. Δυστυχώς όμως ούτε ο Παπαδόπουλος ούτε ουδείς άλλος εκ της ηγεσίας έδιδον βάσιν εις τα πληροφορίας.
Επίστευον εις τας διαβεβαιώσεις του Βασιλέως, ο οποίος, δια να συγκαλύψη την ενέργειάν του, είχε εκδηλωθή υπέρ της Επαναστάσεως, διαβεβαιών τους ιθύνοντες ότι είναι πάρα το πλευρόν των.
Ευτυχώς ο γράφων, γνωρίζοντας τα μελετώμενα διά το πραξικόπημα και θέλοντας να αποτρέψω μία αιματοχυσίαν, απεφάσισα να ενεργήσω αυτοβούλως, ενημερώνοντας βέβαια σχετικώς την Ηγεσίαν της Επαναστάσεως.
Έτσι, την 23ην Οκτωβρίου 1967, όταν αφίχθη εις Θεσσαλονίκην ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, επικειμένου του εορταστικού τριημέρου, τον παρεκάλεσα να με δεχθή διά να τον ενημερώσω επί ορισμένων θεμάτων της αρμοδιότητός μου.
Με εδέχθη και μετά από τα σχετικά που γίνονται σ’ αυτές τις συναντήσεις εισήλθον αμέσως εις το θέμα και του ανέφερα ότι ήτο πλέον φανερόν ότι μεταξύ της 26ης και της 28ης Οκτωβρίου, θα εξεδηλούτο το κίνημα του Βασιλέως εις Θεσ/νίκην. Με ήκουσεν μετά προσοχής χωρίς να μιλήση ή να ερωτήση κάτι.
Εις την συνέχειαν επρότεινα όπως δια να αποτραπή αιματοχυσία, να οργανώσω διά την 25ης Οκτωβρίου το βράδυ, τότε που θα ήρχετο ο Βασιλεύς, μίαν συνεστίασιν Αξ/κών, προς τιμήν της Μοίρας Αλεξιπτωτιστών, που θα ήρχετο δια να μετάσχη της παρελάσεως.
Εις την συνεστίασιν θα ερρίπτοντο συνθήματα τινά, τα οποία συγκεκριμένα θα κατεδείκνυον εις τους μετέχοντας ότι ήτο γνωστή η πρόθεσις του Βασιλέως και ότι όστις επιχειρήσει κάτι εις βάρος της Επαναστάσεως, θα το πληρώσει ακριβά.
Του ανέφερον δε ότι εις την συνεστίασιν θα προσεκαλούντο τόσον ο Υπουργός Εθνικής Αμύνης Στρατηγός Σπαντιδάκης (όπως διαπιστώθη βραδύτερον ήτο μεμυημένος εις την επέμβασιν του Βασιλέως), όσον και ο ο Δκτής του Γ΄ΣΣ, ο Επιτελάρχης και άλλοι επίσημοι.
Ο Παπαδόπουλος δεν απήντησεν εις όλα αυτά, την δε σιωπήν του εξέλαβα ως έγκρισιν.
Ο τότε Συνταγματάρχης Γκράτσιος Αγαμέμνων, συμμαθητής, φίλος και συμπολεμιστής μου εις τον Ιερόν Λόχον, ήτο Διοικητής του Συντάγματος Καταδρομών εις την Θεσσαλονίκην. Συνηντήθην μαζί μου και του ανέπτυξα το σχέδιόν μου. Του είπον ότι διά να αποφευχθή αιμοτοχυσία πρέπει να οργανώσωμεν την συνεστίασιν και με τα συνθήματα που θα ακουσθούν αν τους δώσουμε να καταλάβουν ότι είμεθα έτοιμοι. Ως αιτιολογίαν δια την συνεστίασιν, θα είπωμεν ότι γίνεται προς τιμήν της Μοίρας Αλεξ/στων και ότι αυτή οργανούται υπό του Συντάγματος Καταδρομών.
Ο Γκράτσιος συνεφώνησεν εις όλα. Βέβαια εις την συνεστίασιν δεν παρίστατο προφασισθείς ασθένειαν, ανέθεσε δε το όλον έργον εις τον Υποδιοικητήν του Αντ/ρχην Τσικόγιαννην Γεώργιον.
Ως κέντρον διά την συνεστίασιν επελέγη λόγω χώρου, το κέντρον «ΡΕΜΒΗ», εις την περιοχήν της Καλαμαριάς.
Προσεκλήθησαν και παρευθρέθησαν 500 περίπου Αξιωματικοί από την Φρουράν της Θεσ/νίκης και των πέριξ περιοχών.
Αι εκδηλώσεις κατά την συνεστίασιν ήσαν ενθουσιώδεις, τα δε συνθήματα κατάλληλα και προειδοποιητικά.
Προς το πέρας της εκδηλώσεως, ο Επιτελάρχης του Σώματος Ταξίαρχος Βιδάλης ανεχώρησεν. Ως διεπιστώθη, μετέβη εις το Ανάκτορον της Θεσ/νίκης, όπου συνεσκέπτοντο ο Βασιλεύς με τους Στρατηγούς Δόβαν και Περίδην ως και άλλους παράγοντας. Προφανώς ο Βιδάλης τους ενημέρωσεν διά το κλίμα της συνεστιάσεως και όπως απεδείχθη ανέστειλον την επέμβασιν.
Διά τον φόβον των Ιουδαίων, εκάλεσα τους Διοικητάς των τμημάτων που θα παρήλαυνον την 28ην Οκτωβρίου, τους ενημέρωσα σχετικώς ούτως απεσοβήθη το πραξικόπημα.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ 1967
στρ.ΣΤΕΦ, ΚΑΡΑΜΠΕΡΗ

Β΄Η τελική προετοιμασία (σελ.80-82)

Β΄Η Τελική Προετοιμασία

Δυστυχώς όμως δεν είχαν βάλει μυαλό. Τους εδόθη τώρα ευκαιρία με την κατάστασιν της Κύπρου (γεγονότα Κοφίνου του Νοεμβρίου 1967), και την μετακίνησίν του μεγαλυτέρου μέρους του Στρατού μας εις την Θράκην.
Τότε, το Γ΄ΣΣ μετεστάθμευσεν εις Κομοτινήν, δια την αντιμετώπισιν τυχόν ενεργείας της Τουρκίας. Λέγεται – χωρίς να είμαι εις θέσιν να επιβεβαιώσω τούτο – ότι η κρίσις της Κύπρου εδημιουργήθη σκοπίμως ώστε να καλλιεργηθή καλλίτερο η κατάστασις δια το σχεδιασθέν πραξικόπημα. Εις επίρρωσιν τούτου έρχεται μία συνδιάλεξις του Περίδη από την Κομοτηνήν με τον Βασιλέα ευρισκόμενον εις Καβάλαν, η οποία έλεγε:
<<Βασιλεύς: Να κινήσης περισσότερες Μονάδες πρός Θεσ/νίκην. >>Περίδης: Μά Μεγαλειότατε δεν μπορώ να εξασθενήσω την έναντι των Τούρκων διάταξιν.
>>Βασιλέυς: Μήν ανησυχείς γι’ αυτό. Τα έχω τακτοποιήσει με τον ΤΑΛΜΠΟΤ και δεν πρόκειται να γίνη τίποτε απο της πλευράς της Τουρκίας.>>

Ως διεπιστώθη βραδύτερον, τα επεισόδια εις την Κύπρον ήσαν σκόπιμα, οργανώθηκαν δε υπό του Βασιλέως, του Μακαρίου και ωρισμένων παλαιών πολιτικών, προκειμένου ο Στρατός να ευρεθή μακράν των κέντρων, ίνα δυνηθή καλλίτερον να εφαρμοσθή το Σχέδιον του Βασιλέως.

Πρίν όμως συνεχίσω απαιτείται μία εξήγησις. Από τη συνομιλία του ο Περίδης, επείσθη ότι ο Βασιλεύς συνειργάζετο με τάς ξένας δυνάμεις διά την ανατροπήν της Επαναστάσεως. Πως αυτός ο <<Στρατιώτης>> ηνέχθη μιάν τοιαύτην συνεργασίαν; Η απάντησις πρέπει να είναι μία. Ότι ο Περίδης εγνώριζε από την αρχή αυτήν την συνεργασίαν και ηκολούθησε την τακτικήν <<Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα>>.
Μετά την παρένθεσιν ας επανέλθωμεν εις την κατάστασιν ήτις εδημιουργήθη εξ αιτίας των γεγονότων της Κύπρου.
Ο Στρατός ευρίσκετο εις την Θράκην υπό τάς διαταγάς του Διοικητού του Γ’ ΣΣ, όστις είχε μεταφέρει το Στρατηγείον του εις την Κομοτηνήν. Η Θεσ/νίκη εις την οποίαν εσχεδίαζον να σχηματίσουν την πρώτην τους Κυβέρνησιν, ήτο γυμνή Στρατιωτικών Μονάδων, αί ελάχισται δέ που υπήρχον (1 Τάγμα Πεζικού, 1 Επιλαρχία Αναγνωρίσεως, 1 Μοίρα Καταδρομών και η Ανωτέρα Σχολή Πολέμου- ΑΣΠ), επιστεύετο ότι ηλέγχοντο υπό των φιλοβασιλικών.
Άλλαι δυνάμεις εκ των γειτονικών Φρουρών Βεροίας και Κιλκίς, ήτο αδύνατον να κινηθούν προς Θεσ/νίκην, διότι ανήκον είς το Β’ ΣΣ όπερ ήλεγχε ο Βασιλεύς, κατά την γνώμην του.
Με την συγκέντρωσιν των ΜΜ είς την Θράκην εδίδετο η ευκαιρία είς τον Βασιλέα και τους λοιπούς συνεργάτας του, να μυήσουν και άλλους Αξκούς είς την κίνησίν των, να βολιδοσκοπήσουν δέ και τας προθέσεις των Δκτών των ΜΜ.
Από της πλευράς της η Επανάστασις, είχε τας πληροφορίας περί της επικειμένης ενεργείας και ήθελε να την προλάβη. Κατ’ αρχήν απέστειλε τον γράφοντα είς την περιοχήν της Θράκης διά να προϊδεάση τους Δκτάς των ΜΜ, αλλά και να πληροφορήση ότι πάσα ενέργεια των θα είχεν ως συνέπειαν την αιματοχυσίαν.
Επεσκέφθην τάς ΜΜ είς την Θράκην. Κι’ εκείνο πού μου έκανε την μεγαλυτέραν εντύπωσιν, ήτο ότι ο Δκτής της ΧΧ Τεθωρακισμένης Μεραρχίας Ταξίαρχος Ερσελμαν που η Επανάστασις τον επέλεξε διά την θέσιν αυτήν παραμερήσασα άλλους αρχαιότερους του και ο Δκτής της 99 ΣΔΙ Υποστράτηγος Ζαλαχώρης είχον μυηθεί είς την κίνησιν του Βασιλέως.
Ολίγας ημέρας πρό της 13ης Δεκεμβρίου 1967, ο Δκτής του Γ’ ΣΣ Αντιστράτηγος Περίδης, ευρίσκετο είς Αθήνας. Ήτο δέ μαζί του και ο Δντής 3ου ΕΓ αείμνηστος Αντ/ρχης Δημ. Παπανικολάου. Κάποιο βράδυ, ο Παπανικολάου μου ετηλεφώνησεν και μου ανέφερεν ότι ο Στρατηγός Περίδης είχεν μυστικάς συναντήσεις με τόν Στρατηγόν Δόβαν.
Ανησύχησα και ανέφερον το γεγονός είς τούς αρμοδίους των Αθηνών. Κατά την εκτίμησίν μου προέβλεπον ότι το πραξικόπημα θα εξεδηλούτο ευθύς ως υπάρξη κάποια ύφεσις είς την κρίσιν, ήτις και διεφαίνετο.
Η ηγεσία όμως της Επαναστάσεως, επίστευε ότι ο Βασιλεύς δεν θα εκινείτο. Οι Παπαδόπουλος, Παττακός καί Μακαρέζος, ηρκέσθησαν είς τάς διαβεβαιώσεις του Βασιλέως την 11ην καί την 12ην Δεκεμβρίου, περί της προσηλώσεως του είς τας αρχάς της Επαναστάσεως.
Αλλά άλλαι αι διαβαβαιώσεις και άλλο αι πράξεις. Ο Βασιλεύς κατόρθωσε να αποκοιμίση τους πάντας. Επίστευε δέ ότι την 12ην Δεκεμβρίου, η προπαρασκευή είχεν ολοκληρωθή.

Γ- Κίνημα 13.12.1967 (Σελ.83-86)

Το πρωί της 13ης Δεκεμβρίου, αφ’ ού παρέλαβε την οικογένειαν του, τον Πρωθυποργόν, τον Δοβάν και τινάς εκ των υπασπιστών του, απεγειώθη από το Τατόϊ, προσγειωθείς εις τον Αμυγδαλεώνα Καβάλας.
Μέχρι εκείνης της στιγμής, είχον μυηθή είς την κίνησίν του πλέον των Δκτού και Επιτελάρχου του Γ’ ΣΣ και των Δκτών της ΧΧ Τεθ. Μεραρχίας και 99 ΣΔΙ, διά τους οποίους ανέφερα παραπάνω, ο Αρχηγός της Αεροπορίας, ο επιθεωρητής Στρατού,ο Δκτής της Στρατιάς, ο Δκτής της ΑΣΠ, ως και τίνες Δκταί μικροτέρων Μονάδων και αριθμός Αξκών μη ανηκόντων είς Μονάδας.
Αναχωρώντας εξ Αθηνών ο Βασιλεύς, διέταξε τον Αρχηγόν Αεροπορίας Αντιπτέραχον Αντωνάκον όπως μεταβή είς Λάρισαν και εγκατασταθή είς το Στρατηγείον του 28 ΑΤΑ (Αρχηγείον Τακτικής Αεροπορίας), όπου ομού μετά του Δκτού της Στρατιάς Αντιστρατήγου Κόλλια Κ., θά διηύθυνον τάς επιχειρήσεις. Εις τον Αντωνάκον παρέδωσε και μαγνητοταινίαν με το διάγγελμά του, ίνα μεταδοθή διά του Ρ/Σ Λαρίσης.
Παραλλήλως, είχε παραδώσει είς τον Επιθεωρητήν Στρατού Αντιστράτηγον Μανέτταν επιστολήν ήτις εις τακτήν ώραν θα εγχειρίζετο είς τον τότε Α/ΓΕΣ Αντιστράτηγον Αγγελήν Οδυσσέα. Διά της επιστολής, απήλλασε τον Αγγελήν εκ των καθηκόντων του, διέτασσε δέ τούτον όπως παραδώση τα καθήκοντα του Α/ΓΕΣ είς τόν Αντιστράτηγον Μανέτταν.
Είς την Θεσ/νίκην ο Δκτής της ΑΣΠ Υποστράτηγος Λιαράκος, θα αναλάμβανε την Διοίκησιν όλων των Στρατιωτικών δυνάμεων της περιοχής Θεσ/νίκης.
Ο Βασιλεύς επέλεξε την Καβάλαν διά το Στρατηγείον του, διά τους εξής κατά την γνώμην μου λόγους:
Πρώτον, διότι είχε αεροδρόμιον και ο υποδιοικητής της εδρεύουσας εκεί ΧΙ Μεραρχίας, Ταξίαρχος Ζαφειρόπουλος, ήτο εκ των πλέον εμπίστων του.
Δεύτερον, διότι ήτο εγγύς του προωθημένου Στρατηγείου του Γ’ ΣΣ αλλά και του μείζονος των ΜΜ ας θα ηδύνατο να χρησιμοποιήση κατά την γνώμην του.
Τρίτον, διότι ευρίσκετο εγγύς της Θεσ/νίκης, η κατάληψις της οποίας θα διευκόλυνε τα περαιτέρω σχέδιά του.
Όλα τα προέβλεψεν ο Βασιλεύς και οι συνεργάται του πλήν ενός, αλλ’ ως απεδείχθη εκ της εξελίξεως της καταστάσεως, καιρίου παραγόντος διά την επιτυχίαν του κινήματος. Την θέλησιν του συνόλου των Αξκών οι οποίοι και εστήριξαν την Επανάστασιν. Και οι Αξκοί αυτοί δεν ηρωτήθηκαν εάν ενέκρινον ή όχι την ενέργειαν του Βασιλεώς. Εάν υπήρχε δυνατότης να ερωτηθούν, τότε θα εδίδετο η δέουσα απάντησις και αασφαλώς η απόπειρα η οποία ανέκοψε την πορείαν του ‘Εθνους, δεν θά απετολμάτο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΕΝΑΤΟΝ

Το Βασιλικόν Πραξικόπημα
-Η Εξέλιξις της Καταστάσεως

1. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Περί την δεκάτην πρωϊνήν ώραν της 13ης Δεκεμβρίου 1967, ευρισκόμενος είς το Γραφείον του Γ.Γ. Του Υπουργείου Β. Ελλάδος Ν. Γκαντώνα, εδέχθην τηλεφώνημα από το Γραφείον του Αρχηγού ΓΕΣ, διά του οποίου επληροφορούμην ότι κάτι το ανώμαλον συνέβαινε, ο δέ Βασιλεύς δεν ανευρίσκετο. Έχων υπ’ ‘οψιν τα όσα προηγουμένως ανέφερον περί των προθέσεων του Βασιλέως, έσπευσα εις την Μονάδα μου διά να λάβω μέτρα αντιμετωπίσεως της καταστάσεως.
Αφιχθείς είς την Μονάδα, εδέχθην δεύτερο τηλεφώνημα, αυτήν την φορά από τον Αντισμήναρχον Ιωάννη Παλαιολόγον, όστις υπηρετούσε είς το Γραφείον του Πρωθυπουργού και μου ανέφερεν ότι Βασιλεύς, Πρωθυπουργός και τίνες άλλοι, συνεγκεντρώθησαν εις Τατόϊ από πρωϊας και εν συνεχεία επεβιβάσθηκαν είς το Βασιλικόν αεροσκάφος, το οποίο ανεχώρησεν δι’ άγνωστον κατεύθυνσιν.
Μετ’ ολίγον, ήρχισεν μεταδίδετο διά του ραδιοφωνικού σταθμού Λαρίσης, διάγγελμα του Βασιλέως, διά του οποίου ανεφέροντο οι λόγοι του πραξικοπήματος και εζήτει την υποστήριξιν του λαού και των Ενόπλων Δυνάμεων.
Επίσης είχον διακοπεί αί επικοινωνίαι πρός Αθήνας και πρός την Θράκην, όπου, ώς προελέχθη, ευρίσκετο τό μείζον του Στρατού. Ταυτόχρονα ανεφέρετο ότι ο Βασιλεύς είχεν εγκατασταθεί εις την Καβάλα οπου είχεν το Στρατηγείον του είς την έδραν της ΧΙ Μεραρχίας Πεζικού.
Είς την Θεσ/νίκην ευρίσκοντο ελάχισται Μονάδες, κυρίως Διοικητικής Μερίμνης και δύο μάχιμοι, το 561 ΤΠ είς την περιοχήν ΣΕΔΕΣ και η Β’ Μοίρα Καταδρομών , στρατωνιζόμενη είς το Στρατόπεδον του Γ’ ΣΣ, αλλά εκείνην την ώραν ευρίσκετο είς άσκησιν εκτός Θεσ/νίκης.

Δ Αντιμετώπισις (σελ. 86-89)

Τα μέτρα τα οποία έλαβα άμεσα, ως ο αρχαιότερος Αξκός είς το Στρατόπεδον του Γ’ ΣΣ, ήσαν:
Διέταξα τον Ταγματάρχην Ράπτην Δημήτριον, να επαναφέρη αμέσως την Μοίραν Καταδρομών εντός του Στρατοπέδου και διά των παραμενόντων είς το Στρατόπεδον Καταδρομέων, να καταλάβη και εξασφαλίση την απρόσκοπτον λειτουργίαν του Κέντρου Επικοινωνιών του Γ’ ΣΣ, διά λογαριασμόν της Επαναστάσεως.
− Ετηλεφώνησα είς τον Δκτήν του 561 ΤΠ, Αντισυνταγματάρχην Τασσόπουλον Δημήτριον, όπως συνεγείρει το Τάγμα, λάβει μέτρα ασφαλείας, καλυφθεί από της πλευράς του αεροδρομίου (στρατιωτικού), το οποίον ήτο είς χείρας των βασιλικών και να έχη ετοιμότητα όπως κινήσει το Τάγμα η μέρος του, όπου ήθελε διαταχθεί.
− Ειδοποίησα τον Δκτή του Αερολιμένος Θεσ/νίκης Χριστούλαν Ιωάννην, όπως κλείσει τους διαδρόμους προσγειώσεως και βοηθητικούς χώρους του αεροδρομίου με οχήματα και λοιπά τροχοφόρα, διά την παρεμπόδισιν προσγειώσεως παντός αεροσκάφους.
− Επίσης παρεκάλεσα τον Δκτή του 561 ΤΠ, όπως διά τμήματος του, καταλάβει τους ραδιοσταθμούς της <<Φωνής της Αμερικής>> καί λοιπούς εθνικούς ραδιοσταθμούς.
− Διέταξα τον Δκτήν της 124 Επιλαρχίας Αναγνωρίσεως, όπως αποστείλη Ουλαμόν διά την φρούρησιν του Αεροδρομίου της Μίκρας, το δέ υπόλοιπον της Επιλαρχίας εις το Στρατόπεδον του Γ’ ΣΣ, να τεθή υπό τάς αμέσους διαταγάς μου.
− Αφιχθείσης της Β´ Μοίρας Καταδρόμων, διέταξα τον Δκτήν της όπως ενισχυόμενος και υπό αναλόγου τμήματος του 561 ΤΠ, καταλάβη τας διαβάσεις Πανοράματος και Δερβενίου, ίνα αποφράξη τας διαβάσεις καί εμποδίση πάσαν προσπάθειαν κινήσεως δυνάμεων από Βορράν και Βορειοανατολικώς, διά την κατάληψιν της Θεσ/νίκης.
− Συννενοήθην μετά της VI Μεραρχίας Πεζικού έδρευούσης είς ΚΙΛΚΙΣ, όπως μέρος της Επιλαρχίας Μέσων Αρμάτων αποστάλη είς Δερβένι Θεσ/νίκης τιθέμενον υπό τας διαταγάς του Ταγ/ρχη Ράπτη καί με τμήματα Πεζικού και Τεθωρακισμένων καταλάβη τάς γέφυρας επι του Αξιού πρός Κατερίνην και Βέροιαν, προς παρεμπόδισιν κινήσεως οιουδήποτε τμήματος αντιθέτου πρός την Επανάστασιν πρός Θεσ/νίκην.
Αφ’ ού εξησφάλισα κατά κάποιον τρόπον την Θεσ/νίκην, ησχολήθην με τάς λοιπάς Μεραρχίας:
− Παρεκάλεσα την ΙΙ Μεραρχίαν της ΕΔΕΣΣΗΣ, όπως εξασφαλίση διά Μονάδων Πεζικού και Τεθωρακισμένων τάς διαβάσεις των Τεμπών και του Αγίου Δημητρίου.
− Παρεκάλεσα τον Δκτήν της Χ Επιλαρχίας Αρμάτων Αντ/ρχην Γκίλλαν Πίνδαρον, όπως καταλάβη τας γεφύρας Στρυμώνος και απαγόρευση πάσαν κίνησιν πρός Θεσ/νίκην.
− Τέλος παρεκάλεσα τον Δκτήν του 65ου Συντάγματος Πεζικού της ΔΡΑΜΑΣ, Συν/ρχην Ντενίσην Γεώργιον, όπως εξασφαλίση τάς διαβάσεις Μπάφρας- Αλιστράτης, απαγορεύων την κίνησιν οιασδήποτε Μονάδος πρός Θεσ/νίκην.
− Πλέον των ανωτέρω, από της 11:30 είχα ενημερώσει διά τα τεκταινόμενα τον Γ.Γ. Του Υπουργείου Β. Ελλάδος Γκαντώνα Νικόλαο, ο οποίος με ηρώτησε εάν θα έπρεπε νά διακόψη την εργασίαν του καί να έλθη είς το Γραφείον μου. Του απήντησα ότι καλόν ήτο να ακολουθήση το φυσιολογικόν του πρόγραμμα διά να μην πανικοβληθή ο κόσμος καί μετά τό πέρας της εργασίας του θα μπορούσε να έλθη , όπερ και εγένετο.
Περί την 14:00 ώραν της 13ης Δεκεμβρίου 1967, τα πάντα ήσαν έτοιμα διά την πλήρη ασφάλειαν της Θεσ/νίκης .
Εδώ δέον να σημειωθή οι δεν έκρινα σκόπιμον νά απαγορευθή η κυκλοφορίας είς την Θεσ/νίκην, κλείσουν τα καταστήματα, τα σχολεία, τα θέατρα, οι κινηματογράφοι κ.λ.π. Τα πάντα ελειτουργούν σάν να μην συνέβαινε τίποτε το ιδιαίτερον.
Εν τω μεταξύ, ένώ συνέβαινον τα ανωτέρω, σήμα του Στρατηγού Περίδη πρός τάς Μονάδας της Θεσ/νίκης ανέθετε είς τον Υποστράτηγον Λιαράκον, Δκτήν της Αν. Σχολής Πολέμου (ΑΣΠ) την διοίκησιν των Μονάδων της Φρουράς Θεσ/νίκης. Ούτω ο Υποστράτηγος Λιαράκος εγκατασταθή είς το Στρατηγείον του Γ’ ΣΣ με μιάν πλειάδα Αξκών σπουδαστών της ΑΣΠ, ενώ είχεν αποστείλη τους Αντ/ρχας Λεβάκον Νικόλαον και Μπίσιαν Ιωάννην να παραλάβουν το 561 ΤΠ από τον Αντ/ρχην Τασσόπουλον Δημήτριον ο οποίος περέδειδεν το Τάγμα είς τόν Αντ/ρχην Βλαγκόπουλον Βλάσσιον.
Επίσης επληροφορήθην ότι ο ΟΤΕ είχεν καταληφθή από τμήμα το οποίον είχεν αποσταλή από την Κομοτηνήν την προηγούμενη ημέραν.
Το θέμα του ΟΤΕ το αντιμετώπισα αμέσως αποστέλοντας τον Λοχαγόν Κουρκουλάκον Μιχαήλ μόνον του άνευ τμήματος να τακτοποιήση το θέμα. Ο Λοχαγός διέταξε τον Ανθ/γόν της Διμοιρίας που κατέλαβε τον ΟΤΕ, να εγκαταλείψη τον ΟΤΕ και να μεταβή είς την Μονάδα του όπερ και εγένετο άνευ ουδεμιάς αντιστάσεως.
Είς το 561 ΤΠ που μετέβησαν οι Αντ/ρχαι Λεβάκος και Μπίσιας διά νά τό παραλάβουν, δεν τό κατόρθωσαν διότι ο Δκτής του Αντ/ρχης Τασσόπουλος Δημήτριος τους απέπεμψε, παρ’ όλον που ο παραλαμβάνων Αντ/ρχης Βλαγκόπουλος Βλ. Ήτο συγκαταβατικός επιμένων όπως συζητήθη το θέμα. Οι δύο Αντ/ρχαι ανεχώρησαν μεταβαίνοντες είς τό Στρατηγείον του Γ’ ΣΣ αναφέροντας σχετικώς την αποτυχίαν των είς τον Υποστράτηγον Λιαράκον.

Ε Ο στρατηγός Λιαράκος (σελ. 89-91)

Ο Υπτγος Λιαράκος ήτο απομεμονωμένος είς τό Στρατηγείον άνευ ουδεμιάς επικοινωνίας διότι τό κέντρον επικοινωνιών κατείχετο υπό των ημετέρων. Περιήλθεν έπειτα τάς Μονάδας του Στρατοπέδου του Γ’ ΣΣ και προέτρεπεν τούς Δκτάς να συμμαχήσουν είς την κίνησιν αλλά άπαντες ηρνήθησαν.
Μετά την αποτυχίαν του αυτήν, συνεκρότησεν δύναμιν Λόχου από Μονάδας εκτός του Στρατοπέδου του Γ’ ΣΣ, τον οποίον και διέταξεν όπως καταλάβει τό Στρατηγείον του Γ´ ΣΣ και τάς εντός τούτου ευρισκομένας Μονάδας. Μετά ταύτα ευρισκόμενος είς απόγνωσιν και απομόνωσιν διέταξεν τούς Ταγ/ρχας Μαντζαρλήν και Κουτσαγκέλου σπουδαστάς της ΑΣΠ, όπως μετά της Ίλης Αναγνωρίσεως πού ευρίσκετο υπό τάς διαταγάς μου καταλάβουν τό κέντρον επικοινωνιών. Αλλά ο Δκτής της Ίλης τούς απέπεμψεν. Κατόπιν τούτο ο Λιαράκος περιωρίσθη είς τό Γραφείον του. Ένα μόνον πρόβλημα παρέμενεν επί του παρόντος άλυτον διότι όλοι οι στόχοι εντός και εκτός Θεσ/νίκης είχον επιτευχθεί.
Το πρόβλημα ήτο η στάσις του Δκτού του Αεροδρομίου ΣΕΔΕΣ όστις είχεν ταχθή με τους στασιαστάς. Εκεί τό πρόβλημα τό έλυσεν ο Αντ/ρχης Τασσόπουλος Δημ., Δκτής του 561 ΤΠ, με τέχνασμα. Εκάλεσεν τόν Δκτήν του Αεροδρομίου Σμήναρχον Τσασάκον είς τό γραφείον του διά νά συζητήσουν τήν κατάστασιν. Ο Δκτής του Αεροδρομίου εδέχθη καί μόλις έφθασαν είς την έδραν τιυ 561 ΤΠ απεμονώθη. Ούτως έκλεισε τό θέμα και αυτού του στόχου.
Είς το Στρατόπεδον του Γ’ ΣΣ περιεφέροντο ασκόπως οι Αξκοί σπουδασταί της ΑΣΠ τούς οποίους είχεν φέρει ο Στρατηγός Λιαράκος. Απέστειλα Αξκόν μου να τους παρακαλέση όπως μεταβούν είς τας οικίας των, πράγμα το οποίον και έπραξαν.
Μταξύ αυτών ήσαν και δύο φίλοι μου εκ των οποίων ο είς συμμαθητής μου είς την ΣΣΕ, οι Αντ/ρχες Πεζικού Λεβάκος Νικόλαος και Μπίσιας Ιωάννης. Μετά την αποτυχία τους να παραλάβουν την διοίκησιν του 561 ΤΠ, ο Λιαράκος τους απέστειλεν όπως πείσουν την διοίκησιν του Συντάγματος Καταδρομών και την διοίκησιν της Β’ Μοίρας Καταδρομών όπως προσχωρήσουν είς το κίνημα του Βασιλέως. Ηρνήθησαν καί ούτως οι δύο Αντ/ρχαι περιεφέροντο ασκόπως είς το Στρατόπεδον.
Επειδή ήθελα να τους προστατεύσω από περαιτέρω περιπέτειες, απέστειλα τον Υποδιοικητήν του Συντάγματος Καταδρομών Αντ/ρχην Τσικόγιαννην Γεώργιον όπως τους παρακαλέσει να έλθουν είς το γραφείον μου διά νά τους προστατεύσω. Ηρνήθησαν καί εζήτησαν νά μεταβούν είς τα σπίτια των. Είπα ότι μπορούσαν να πάνε.
Αλλά αντί να μεταβούν είς τα σπίτια των έφυγαν με επιθυμίαν του Λεβάκου να μεταβούν είς Γιουγκοσλαυϊαν. Περισσότερον συνετός ο Μπίσιας, είπεν ότι δεν μπορούσαν να μεταβούν είς κομμουνιστικήν χώραν και ήτο προτιμώτερο να μεταβούν είς την Καβάλαν, όπου θα ελάμβαναν οδηγίας υπό του Βασιλέως. Ούτως ξεκίνησαν διά την Καβάλαν αλλά είς την γέφυραν Στρυμώνος παρά την Αμφίπολιν τους εσταμάτησεν η φρουρά υπό τον Αντ/ρχην Γκίλλαν Πίνδαρον. Ο Γκίλλας μου ετηλεφώνησεν και εζήτησεν οδηγίας. Του είπα να τους επιτρέψη να μεταβούν είς Καβάλαν όπερ και εγένετο.
Όπως προαναφέρον, είχα πλέον πεισθή ότι η κατάστασις είς την Θεσσαλονίκην ηλέγχετο απολύτως και δεν απαιτείτο η λήψις άλλων μέτρων που θα προκαλούσαν την ανησυχίαν του πληθυσμού. Βεβαίως, παρέμενεν ακόμη το πρόβλημα των επικοινωνιών, τόσο με την Κομοτηνήν, όσο και με τας Αθήνας. Περί την 14:30 όμως, κατορθώθη η επικοινωνία μετά των Αθηνών, μέσω τηλεφωνικού κυκλώματος της ΔΕΗ από τον υποσταθμό της ΕΔΕΣΣΗΣ, οπότε και ενημερώθη πλήρως η Αθήνα επί των διαδραματισθέντων είς Θεσ/νίκην καί της ήδη κρατούσης καταστάσεως.
Μετά ταύτα ενημέρωσα τηλεφωνικώς τον Υπουργό Β. Ελλάδος Στρατηγόν Πατίλην Δημήτριον, ο οποίος ενοσηλεύετο με σοβαράν ασθένειαν είς το Νοσοκομείον ΑΧΕΠΑ. Μου είπεν ότι θα ήρχετο εντός ολίγου είς το Γραφείον μου προκειμένου να επιληφθή της όλης καταστάσεως και παρ’ ότι τον διαβεβαίωσα ότι η κατάστασις ηλέγχετο πλήρως και τον παρακάλεσα να μην έλθη διά να μην επιδεινωθή η υγεία του, περί την 15:30 αφίχθη εις τον Γραφείον μου ενώ μετ’ ολίγον αφίχθη και ο Γ.Γ. Του Υπουργείου Β. Ελλάδος Συν/ρχης Γκαντώνας Νικόλαος. Από της στιγμής της αφίξεως του Στρατηγού Πατίλη, ανέλαβεν ο ίδιος την διεύθυνσιν και τον συντονισμόν της δημιουργηθείσης καταστάσεως.

Ε’ – Λήξις Κρίσεως (92-95)

2. ΠΕΡΙΟΧΗ ΘΡΑΚΗΣ (Προσωρινή Έδρα Γ’ ΣΣ)

Παρ’ ότι δεν υπήρχον επικοινωνίαι μετά του Γ’ ΣΣ, από παρακλάδια επικοινωνιών, επληροφορήθην ότι υπό των βασιλικών συνελήφθησαν και ετέθησαν υπό περιορισμόν οι Δκταί δύο ουσιωδών Μονάδων προσκειμένων είς την Επανάστασιν:
Οι Ταγ/ρχαι Πετάνης Νικόλαος και Πυρρόπουλος Δκταί του Τεθωρακισμένου Τάγματος Πεζικού και της Επιλαρχίας Μέσων Αρμάτων αντιστοίχως.
Ταυτόχρονα ο Δκτής του Γ’ ΣΣ Αντιστράτηγος Περίδης συνεκρότησε Συγκρότημα Πεζικού- Τεθωρακισμένων και λοιπών Μονάδων, το οποίον έθεσαν υπό τάς διαταγάς του Συν/ρχου Κόρκα Ιωάννη, με αποστολήν την κίνησιν πρός Θεσ/νίκην και την κατάληψιν της πόλεως και της φρουράς, όπου εσκόπευον να ορκίσουν την σχημαζομένην Κυβέρνησιν.
Κατά τον ίδιον χρόνον, ο Δκτής του Γ’ ΣΣ απέστειλεν τον Υποστράτηγον Δεσύπρην Γεώργιον και τον Συν/ρχην Παπαθεοδώρου Ευαγόραν είς την έδραν της Χ Μεραρχίας των Σερρών, όπως συγκροτήσουν έτερον Συγκρότημα και κινηθούν πρός Θεσ/νίκην ομοίως.
Είς την περιοχήν της ΧΙ Μεραρχίας (ΚΑΒΑΛΑ), όπου είχεν εγκατασταθεί ο Βασιλεύς, η κατάστασις ήτο ρευστή. Άλλες Μονάδες ήσαν με την Επανάστασιν και άλλες με τον Βασιλέα. Δύναται να λεχθή όμως ότι λόγω της παρουσίας του Βασιλέως εκεί, η κατάστασις ηλέγχετο υπ’ αυτού.

3. ΠΕΡΙΟΧΗ Β’ ΣΣ (ΒΕΡΟΙΑ)

Ο Δκτής του Β’ ΣΣ, Αντιστράτηγος Βουδούρογλου αμφιταλαντεύομενος, ανέμενεν τάς εξελίξεις διά να αποφασίση. Ο ίδιος παρέμεινεν αδρανής, αλλά οι Αξκοί του Επιτελείου του ήσαν με την Επανάστασιν.
Η VI Μεραρχίας του Κιλκίς, ήτο εξ ολοκλήρου με την Επανάστασιν, δι’ ο και της εδόθησαν αι περισσότεραι αποστολαί.
Η άλλη Μεραρχία του Β’ ΣΣ (η ΙΙ της Εδέσσης), ήτο κατά το πλείστον μέρος με την Επανάστασιν και εξετέλεσεν την αποστολήν ήτις είχεν ανατεθεί είς αυτήν, ήτοι την κατάληψιν των διαβάσεων Τεμπών και Αγίου Δημητρίου Κατερίνης, αλλά την 14ην Δεκεμβρίου 1967, όταν πλεόν η κρίσις είχε περατωθεί.

4. ΠΕΡΙΟΧΗ Α’ ΣΣ (ΚΟΖΑΝΗ)

Το Α’ ΣΣ δεν ήτο της δυναμικότητας των Β’ ΣΣ και Γ’ ΣΣ. Είχεν δύο Μεραρχίας την XV είς την Καστοριάν και την IX είς την Κοζάνην, αμφοτέρων Α’ Κλιμακίου και περιορισμένων δυνάμεων.

5. ΠΕΡΙΟΧΗ 1ης ΣΤΡΑΤΙΑΣ ( ΛΑΡΙΣΑ) και πρός ΝΟΤΟΝ μέχρις ΑΘΗΝΩΝ

Τόσον το Στρατηγείον της Στρατιάς με την Δκτήν τον Αντιστράτηγον Κόλλιαν Κων/νον, όσον και ο Δκτής του 28 Αρχηγείου Τακτικής Αεροπορίας, ήσαν με τον Βασιλέα, χωρίς όμως να παίξουν κάποιον ουσιαστικόν ρόλον λόγω απομονώσεώς των αφ’ ενός και της ελλείψεως Δυνάμεων αφ’ετέρου.
Νοτιώτερον της Λαρίσης δεν είχον πληροφορίας διότι δεν υπήρχον επικοινωνίαι μετά των Αθηνών μέχρι και την 14:30 της 13ης Δεκεμβρίου 1967, όταν δέ απεκατεστάθησαν, η πλάστιγξ είχε γείρει υπέρ της Επαναστάσεως.
Τέλος, η κατάστασις είς Αθήνας ηλέγχετο πλήρως υπό της Επαναστάσεως.
Εκ των ανωτέρω καταφαίνεται ότι ο μοναδικός κίνδυνος που υφίστατο, ήτο από την περιοχήν της Θράκης και κυρίως του Έβρου, όπου ήτο ανεπτυγμένον το μείζον του Ελληνικού Στρατού λόγω της κρίσεως με την Τουρκίαν διά την Κύπρον.

6. Εξέλιξις της Καταστάσεως

Ας ίδωμεν όμως πως εξελίχθησαν οι καταστάσεις είς τα διάφορα πεδία:
α. Ο Δκτής της ΧΧ Τεθ. Μεραρχίας Ταξχος Ερσελμαν Ανδρέας, μετά την σύλληψιν των Δκτών των δύο κυριωτέρων Μονάδων της Μεραρχίας του, ως ανεφερθή ανωτέρω, μετέβη είς την έδραν των Μονάδων αυτών διά την αντικατάστασιν των συλληφθέντων Δκτων με άλλους. Όταν μετέβη εκεί συνελήφθη υπό των Αξκών των Μονάδων οίτινες ηξίωσαν όπως αφήσουν ελεύθερους τους συλληφθέντας Δκτάς των, κινήσαντες εν ταυτώ εν μικρόν τμήμα πρός Κομοτηνήν διά την απελευθέρωσίν των. Όταν μετέβησαν εκεί, απελευθέρωσαν τους Δκτάς των άνευ αντιστάσεως τινός, οίτινες ανέλαβον και πάλιν την διοίκησιν των Μονάδων των. Μετά ταύτα, παραλαβόντες τάς Μονάδας των εκινήθησαν πρός Κομοτηνήν, όπου κατέλαβαν το Στρατηγείον του Γ’ ΣΣ και συνέλαβον τον Δκτήν του μετά του Επιτελείου του.

β. Το Συγρότημα Κόρκα, συγκροτηθέν είς την περιοχήν Έβρου, εκινήθη πρός Θεσσαλονίκην, αλλά πληροφορηθείς ο Δκτής του ότι το Στρατηγείον του Γ’ ΣΣ κατελήφθη, ανέκοψεν την πορείαν και διέλυσεν το Συγκρότημα.
γ. Όπως προαναφερθή, ο Δκτής του Γ’ ΣΣ απέστειλεν είς την έδραν της Χ Μεραρχίας (ΣΕΡΡΕΣ) τον Υπτγον Δεσύπρην και τον Συν/ρχην Παπαθεοδώρου μέ αποστολήν την συγκρότησιν ισχυρού Συγκροτήματος διά Μονάδων της Μεραρχίας και την εν συνεχεία κίνησίν του προς Θεσ/νίκην. Οι ανωτέρω είχον αφιχθεί είς Σέρρας από την προηγούμενην ημέραν και κατόρθωσαν να πείσουν τον Μέραρχον της Χ Μεραρχίας Υποστράτηγον Μπεληγιάννην, να τους διαθέση τας απαιτουμένας δυνάμεις. Είχον πληροφορίας επί των ανωτέρω από τηλεφώνου μετά Αξκών της Μεραρχίας, τους οποίους παρεκάλεσα όπως με τη έξοδο των δύο Αξκών από το Γραφείο του Μεράρχου, να τεθούν υπό κράτησιν και ευγενώς φερόμενοι πρός τούτους καί να τους συνοδεύσουν είς Θεσ/νίκην και να τους φέρουν είς το Γραφείον μου, όπερ και εγένετο. Όταν αφίχθησαν τους εφέρθην με σεβασμόν και τους παρέσχον κάθε ευκολίαν.
δ. Είς την Θεσ/νίκην δεν υπήρχεν πρόβλημα. Η κατάστασις ήτο πλήρως ελεγχόμενη. Ο Υποστράτηγος Λιαράκος ευρίσκετο είς το Γραφείον του Δκτού του Γ’ ΣΣ παντελώς απεμονωμένος. Παρ’ ότι το πλείστον των σπουδαστών της ΑΣΠ είχον αναχωρήσει εκ του Στρατοπέδου μετά την εκκλησίν μου, εν τούτοις μερικοί εξ αυτών είχον παραμείνει και εκυκλοφόρουν ασκόπως, κάποιοι δε προεκάλουν με την συμπεριφοράν των τους άλλους συναδέλφους των Μονάδων του Στρατοπέδου και απαιτούσαν εντόνως να ιδούν τον Στρατηγόν Λιαράκον. Διά να μην δημιουργηθούν επεισόδια εναντίον των από τυχόν θερμόαιμους καί ανεύθυνους Αξκούς, παρεκάλεσα τον Υπουργόν Β. Ελλάδος Πατίλην Δημήτριον, να καλέση είς το Γραφείον μου τον Υποστράτηγον Λιαράκον, διά να του είπη να μεταβή όπου ήθελεν ο ίδιος και διά να πείση τους παραμένοντας Αξκούς σπουδαστάς να μεταβούν είς τας οικίας των, πράγμα το οποίον και εγένετο. Ούτω περί την 16:30, ο Λιαράκος και τό αύνολον των Αξκών σπουδαστών της ΑΣΠ, είχον αναχωρήσει διά τάς οικίας των.

7. Λήξις της Κρίσεως

Ούτως έληξεν η τραγική αυτή κατάστασις άνευ αιματοχυσίας. Ουδείς ηδύνατο να προβλέψη ποίαι θα ήσαν αι συνέπειαι διά την χώραν εάν ήρχοντο είς σύγκρουσιν η Επανάστασις μετά των πραξικοπημάτιων του βασιλικού κινήματος.
Πρέπει να εξαρθή η σύνεσις καιη υπευθυνότης εκείνων που ευρέθησαν εις θέσεις «κλειδιά» κατορθώσαντες να αποφύγουν την σύρραξιν.
Ο Βασιλεύς μετά την απτυχίαν του κινήματος, ανεχώρησεν από το Αεροδρόμιον Αμυγαδαλεώνος Καβάλας με το Βασιλικόν αεροσκάφος δια την Ρώμην.
Ένα συμπέρασμα δια τον απρόσκοπτον ρουν την Επαναστάσεως δύναται να εξαχθή από το αποτυχόν πραξικόπημα του Βασιλέως. Ανεστάλη ο χρόνος ψηφίσεως του νέου Συντάγματος και ούτως ανεστάλησαν και όλαι αι ενέργειαι δια την μετάβασιν εις τον ομαλόν πολιτικόν βίον που είχε δρολογηθεί, κατ’ αρχάς διά το έτος 1969 ή το αργότερον διά το 1970.

ΤΕΛΟΣ

Σημειώσεις Μεταφέροντος Μ.Α.Ζ.

Με πολύ σεβασμό σ’ όλα μετέφερα αυτά εκφέροντας και την γνώμην μου, κρίσιν μας.
Αν προλαμβάνονταν το βασιλικό κίνημα (13-12-67) ίσως και μάλλον δεν διαρκούσε τόσα χρόνια η δικτατορία δεν θα εμφανίζετο το κίνημα Ναυτικού (Μαϊος 1973), θα διασώζονταν η Βασιλεία δεν θα είχαμε Πολυτεχνείο – Ιωαννίδην- Κυπριακό 1974 και με τη μεταπολίτευση- αποχουντοποίηση δεν θα εμφανίζονταν η μισολοδοξία, η οποία και καλλιέργησε τον κομματισμό, την δημοσιοποίηση των κομμάτων και κομματικοποίηση του κράτους κι άλλα αντισυμφέροντα, που μας οδήγησαν στη σημερινή –Παντοία—Κρίση.